7 februari 2026
In deze blog neem ik je mee naar de essentie van storytelling. Wat is de 'kernvaardigheid' die ervoor zorgt dat je publiek opveert, meegenomen wordt en energie krijgt van je verhaal?
Ook breng ik je op de hoogte van de workshop Boeiend vertellen deze zomer. Tot en met 10 februari (mijn verjaardag!) krijg je korting op de kosten.
Reageren? Je bent van harte welkom!
...
‘Hoe moet ik me dat voorstellen, een kindvriendelijke vadervleugel in de gevangenis?’ vroeg de interviewster aan de onderzoeker. Hij was gespecialiseerd in het onderwerp. Gepromoveerd zelfs, als ik het goed onthouden heb. Toch kreeg hij het niet voor elkaar om zo’n vadervleugel met woorden in beeld te brengen. De interviewster probeerde het verschillende keren: ‘Hoe gaat het er in zo’n vleugel dan aan toe?’ De man kreeg vijftien minuten op NPO Radio 1 om zijn verhaal te doen, om een enorme hoeveelheid luisteraars mee te nemen in zijn enthousiasme, maar miste zijn kans. Hij had duidelijk nooit van het belang van beeldend vertellen gehoord. De interviewster gaf het op. Een vierde keer vissen naar een voorbeeld zou gênant worden. Ik zette de radio uit.
Als je storytelling terugbrengt naar de essentie, dan gaat het erom dat je het verschil snapt tussen showing & telling, zoals de Engelstaligen het noemen. Ofwel: tussen beeldend vertellen (showing) en concluderend vertellen (telling). Beiden vormen van vertellen heb je nodig, maar je moet snappen hoe je deze vormen het best kunt inzetten om anderen op de puntjes van hun stoel te krijgen.
Wanneer ik je vertel dat ik een fantastische jurk heb waarin ik er fenomenaal uitzie, dan denk je mogelijk: fijn voor haar. Of: wat een opschepster. Of: ik bepaal zelf graag hoe ik vind dat jij er uitziet in je jurk. ‘Fantastisch’ en ‘fenomenaal’ zijn conclusies. Wanneer ik mijn verhaal vertel in conclusies, zie jij als luisteraar niets voor je. Je moet mijn conclusies maar aannemen en de betekenis ervan zelf verzinnen.
Wanneer ik over dezelfde jurk op een beeldende manier vertel, dan kan ik je vertellen dat ik een oranje jurk heb die lijkt op een enorme sinaasappelschil. Als ik die schil rond mijn lichaam draai, lijk ik een soort langgerekte mandarijn. En daar ruikt de stof ook naar. Als ik in die jurk binnenkom in een café, bestellen mensen om mij heen plotseling glazen Sinas of Orangina. Kijk, nu zie je mij in die oranje jurk voor je en je ruikt me mogelijk nog ook. Beeldend vertellen geeft de luisteraar ruimte om de hele setting te bekijken en eigen conclusies trekken. Misschien denk je: wat een fantastische sinaasappel-jurk, die zal haar fenomenaal staan! Maar evengoed kun je denken: wat een stinkende gruwel, ik hoop dat ze dat gedrocht niet aantrekt als ik volgende keer met haar afspreek.
Wanneer je beeldend vertelt, schep je een wereld voor je luisteraars, je schetst een situatie, waaruit ieder eigen conclusies mag trekken. We zien het helemaal voor ons en mogen erom lachen en van gruwelen. Als je beeldend vertelt, neem je je luisteraars mee in een film over jou of over iemand anders. We zien wat de hoofdpersoon in die situatie zag, we gaan denken wat jij/hij/zij op dat moment dacht, we proeven, ruiken, vrezen en hopen, wat jij/zij/hij op dat moment proefde, rook, vreesde en hoopte. Zo stappen we als luisteraar in de schoenen van de hoofdpersoon uit jouw verhaal. We leren daardoor niet alleen die hoofdpersoon, maar ook onszelf beter kennen.
Wanneer je in conclusies spreekt, moeten we als luisteraar hard ons best doen om het voor ons te zien. De beelden die we vormen, komen uit ons eigen hoofd, want jouw beelden krijgen we niet. We moeten je plan duurzaam vinden, toekomstgericht, uniek of inclusief, zonder dat we weten hoe het er uitziet. Zo moest ik in het voorbeeld waarmee ik dit verhaal begin een vadervleugel van een gevangenis kindvriendelijk vinden, terwijl ik geen idee had wat ik me er werkelijk bij moest voorstellen.
In conclusies spreken, leren we ons hele leven op school. Wie een goeie conclusie trekt, krijgt een punt. Ook lijkt het of je met één, twee of drie conclusies een volledig verhaal kunt vertellen. Hoe was het in Parijs? Geweldig! Kijk: in één woord ben je klaar. ‘Lekker to the point.’ Maar… wat je heb je nou werkelijk meegemaakt? We hebben geen idee. Zo kunnen we allerhande stoere meningen en uitgesproken conclusies poneren, maar zonder beeldende onderbouwing kunnen deze uitspraken alles betekenen, ofwel: ze betekenen niets.
Tot slot is het van belang om te begrijpen dat beelden gevoelens oproepen. Sterkte beelden kunnen je misselijk, vrolijk, gespannen, opgelucht, nieuwsgierig, verlangend en zo voorts maken. En dat is precies de bedoeling van een verhaal. Je wilt niet alleen dat we ‘de situatie’ snappen, we moeten het voelen. Heb het dus niet alleen over ‘de gruwelen in Palestina’, maar vertel het verhaal van bijvoorbeeld één Palestijnse familie. Maak het persoonlijk. Laat het gaan over die ene mens die wij ook zelf kunnen zijn omdat deze ene mens symbool staat voor wat ons allemaal kan overkomen. Ook jou. Ook mij.
Met deze basis die in theorie heel simpel is, kun je eindeloos experimenteren en oneindig veel kanten op. Het verschil snappen tussen showing & telling is als het notenschrift begrijpen waarmee je muziek kunt maken.
Als je dit snapt… kan het oefenen, experimenteren en componeren beginnen.
...
Wil je de slag met stelling nemen en beeldend onderbouwen? Wil je ontdekken hoe het werkt en uitgedaagd worden om hier op verschillende manieren mee te oefenen? In de workshop Boeiend vertellen vergroot je je mogelijkheden als verteller en ontdek je hoe jij anderen verrast, meeneemt en inspireert. Zowel zakelijk, als privé!
Vragen? Mail of bel me!
Meedoen? Meld je aan door mij een email te sturen. Tot en met mijn verjaardag (10 februari!) krijg je 50 euro korting op de kosten van deze workshop.
Ook kan je mij vragen om voor je team of groep een variant van deze workshop op maat te ontwikkelen.
...
...